Paslanmaz çelikte lazer markalama
Yüzeyi kaldırmadan, korozyon direncini bozmadan kalıcı iz. Medikal ve gıda ekipmanında en çok istenen markalama biçimi.
- fiber lazer
Paslanmaz çelik, fiber lazerin en rahat çalıştığı malzemelerden biri. Aynı makineyle birbirinden çok farklı iki sonuç alınabiliyor ve hangisinin istendiği baştan konuşulmadan doğru parametre seçilemiyor.
Yüzeyde ne oluyor
Tavlama (annealing) — malzeme kaldırılmaz. Lazer yüzeyi eritmeden ısıtır, oluşan oksit tabakası koyu bir iz bırakır. Yüzey pürüzsüz kalır, elle dokunulduğunda çıkıntı veya çukur hissedilmez. Krom oksit tabakası bozulmadığı için korozyon direnci korunur — medikal ve gıda ekipmanında istenen tam olarak bu.
Kazıma (engraving) — malzeme kaldırılır. Yüzeyden mikron mertebesinde talaş buharlaştırılır, elle hissedilen bir oluk kalır. Daha yüksek kontrast ve aşınmaya karşı daha dayanıklı; buna karşılık yüzey bütünlüğü bozulduğu için paslanmanın önemli olduğu parçalarda tercih edilmez.
Koyu markalama (siyah tavlama) ikisinin arasında duruyor: düşük hızlı, yüksek frekanslı geçişlerle derin siyah bir iz elde ediliyor. Okunabilirliği en yüksek seçenek — ama yüzey pürüzsüz kalmıyor, elle dokunulduğunda iz hissediliyor.
Bu fark nerede kullanılacağını doğrudan belirliyor. Paslanmaz makine etiketinde ideal: yağ ve temizlik maddesi görecek bir yüzeyde en okunaklı sonucu veriyor. Gıdaya temas eden parçalarda ve medikal aletlerde tercih edilmiyor — çatal kaşıkta, cerrahi alette, hijyenin belirleyici olduğu her yerde hissedilen bir iz istenmiyor. Orada doğru seçim tavlama.
Çevrim süresi hesabında sıralama şöyle: en yavaş olan tavlama, koyu markalama ondan hızlı.
Nerede kullanılıyor
- Medikal — cerrahi alet ve implantta UDI kodu; pasivasyon ve otoklav sonrası okunabilir kalması gerekiyor
- Gıda ekipmanı — yüzeyde tortu tutan çukur bırakmadan izlenebilirlik
- Makine imalatı — etiket yerine doğrudan parça üzerine seri numarası
- Mutfak ve endüstriyel ürün — logo ve model bilgisi
Dikkat edilecekler
Alaşım cinsi sonucu değiştirir. 304 ile 316 aynı parametrelerde aynı tonu vermez; 316’nın molibden içeriği oksit oluşumunu farklı davrandırır. Parlak (BA) yüzey ile fırçalanmış yüzey de ayrı ayarlar ister. Pratikte bunun anlamı, her alaşım ve yüzey için ayrı bir parametre kaydı tutmak — bir kez bulunduğunda tekrar aranmıyor. Parçanızın alaşımını ve yüzey işlemini baştan söylerseniz numuneye oradan başlıyoruz.
Otoklav ve pasivasyon testi markalamadan sonra yapılır. Tavlama izi doğru parametrelerde bu işlemlere dayanır, yanlış parametrede solar. Medikal parçada bu kontrol numune aşamasında yapılmalı — makine alındıktan sonra değil.
Kaplamalı paslanmazda mekanizma değişir. Yüzeyde boya, PVD veya pasivasyon kaplaması varsa lazer önce onu kaldırır; sonuç alttaki metalin rengidir. Bu durumda eloksal ve kaplamalı yüzey sayfasına bakın.